De kracht van circuskunst bewezen
Nik Waldram in De Piste mei 2025
Maandag 5 mei. Eén dag na het Circusstad Festival. Aan het eind van de ochtend loop ik café Floor binnen, het café van Theater Rotterdam. Hier ga ik mijn festival-verslag aftypen. De naastgelegen hal van het theater ligt er nu leeg bij. Buiten op het Schouwburgplein wordt gewerkt aan de afbouw van het festivalterrein. Na een zonnige week is het weer grijs en fris. Binnen klinkt Stole the show van Kygo door de speakers. Ook dat zal wel toeval zijn.
(…)
1. Jongleurs en heel veel balletjes
Veel jongleervoorstellingen dit jaar, met vooral veel witte balletjes. Roxana Küwen Arsalan manipuleert theekopjes en balletjes met haar lichaam en voeten. Intussen vertelt ze een persoonlijk verhaal over haar Duitse en Iraanse oma’s. In Irroottaa rollen heel veel keramische balletjes op het podium, waar twee artiesten geobsedeerd mee jongleren en acrobatiek uitvoeren. Harvey Cobb jongleert in Late Night at the Opticum met de vertrouwde roze laarzen.
En Stijn Grupping oogst open monden met zijn stuiterballen. Hij en Ine van Baelen vormen de artistieke kern van het Vlaamse gezelschap Post uit Hessdalen. In Man Strikes Back creëert Grupping bizar complexe jongleerpatronen. Via zes schuine dozen stuiteren de balletjes vijf of zes keer voordat ze weer bij hem terugkomen. Drummer Frederik Meulyzer spiegelt de stuiterende ritmes. Als de kubussen een eigen leven beginnen te leiden, compliceert dat het jongleren en ontstaat een anti-utopische spanning tussen mens en robots.
2. Illusies en KA-IN magie
Meer fascinerende balletjes vliegen rond in Ballroom, ook een Post uit Hessdalen-productie. Voor deze solovoorstelling klimmen we in een omgebouwde vrachtwagen. Binnen wacht een kille ruimte met grijze vloer en betonnen muren. In deze abstracte setting gaat Stijn Grupping de verveling te lijf door rondslingerende balletjes via steeds complexere omwegen naar een grijze bak te stuiteren. Driedimensionaal vliegen de stuiterballen de ruimte door. Nog nooit zulke verwonderlijke stuiterballen-jonglage gezien. Totdat één bal opeens niet meer stuitert. We belanden in een magisch-realistisch universum waar de balletjes verschijnen, verdwijnen en zweven. Door het uitgesproken concept en de verhalende magie was Ballroom favoriet van veel ervaren festivalbezoekers.
Doorheen het festival zagen we nog meer illusies: de robot-kubussen in Man Strikes Back, zelf bewegende keramische balletjes in Irroottaa, en een acrobatisch-zwevende artiest in de straat-act La Lévitation Réelle van regisseur Camille Boitel. Maar geen magie werkte zo verpletterend als het lichtspel in KA-IN van regisseur Raphaëlle Boitel (inderdaad, zus van Camille) en haar vaste lichtontwerper-collega Tristan Baudoin. In deze voorstelling met de gerenommeerde Groupe Acrobatique de Tanger, benutten de ontwerpers maximaal het ruime podiumhuis om een surrealistisch universum te scheppen. Met grote lichtbundels en diepe schaduwen creëren ze optische illusies en uitgesproken beelden. In die context vertellen dertien artiesten hun eigen verhalen. De dans (hiphop, modern en theaterspel) en acrobatiek (op de grond en op elkaars schouders, aan de solo-trapeze en in handstand) brengen deze verhalen overtuigend over op het publiek. De talloze radslagen en flikflakken zijn heerlijk sierlijk en pittig tegelijk. Enkele scènes worden zo surreëel uitgelicht dat je nauwelijks kan geloven dat wat je ziet nog levensecht theater is. Stuwende muziek en het fenomenale geluidsontwerp zuigen je verder de illusie in. Een gigantisch gevoel van euforie maakt zich dan even meester van het publiek. Met KA-IN had Circusstad wederom een prestigieuze productie in huis voor de grote zaal van Theater Rotterdam.
